Het onderhoud van een natuurstenen vloer draait om twee dingen: de juiste schoonmaakmiddelen gebruiken en regelmatig impregneren. Doe je dat goed, dan ziet een natuurstenen vloer er na jaren nog uit als nieuw. Doe je het verkeerd, dan zijn vlekken, dof worden en oppervlakteschade het gevolg.
Wat werkt wél bij het schoonmaken van natuursteen
De veiligste keuze voor dagelijks onderhoud is een pH-neutrale reiniger die speciaal is ontwikkeld voor natuursteen. Die middelen zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten en gespecialiseerde steenhandelaren. Je verdunt ze volgens de aanwijzingen op de verpakking, dweilt de vloer daarmee en spoelt goed na met schoon water. Het naspoelen is belangrijk: resten van reinigingsmiddel kunnen een dof laagje achterlaten.
Een veelgehoorde tip is groene zeep gebruiken. Dat klinkt onschuldig, maar groene zeep laat een vettig laagje achter op de steen. Na verloop van tijd trekt dat vuil aan en wordt de vloer juist sneller vies. Beter om groene zeep te vermijden.
Wat je absoluut moet vermijden
Zure en agressieve middelen zijn de grootste vijand van natuursteen. Azijn, citroensap, ontkalkingsproducten en allesreinigers met een lage pH tasten de steen aan. Bij marmer en kalksteen zie je dit het snelst: het oppervlak wordt dof en mat. Bij hardsteen zoals graniet duurt het langer, maar ook daar richt zuur schade aan op termijn.
Schuursponsjes en schurende schoonmaakmiddelen horen ook niet op een natuurstenen vloer. Ze krassen het oppervlak, waardoor vuil juist beter kan hechten. Gebruik altijd een zachte dweil of microvezeldoek.
Impregneren: het belangrijkste onderdeel van het onderhoud
Natuursteen is van nature poreus. Zonder beschermingslaag trekken vloeistoffen als olie, wijn en koffie direct in de steen en laten ze permanente vlekken achter. Impregneren vult de poriën gedeeltelijk op met een waterafstotend middel, zodat vloeistoffen op het oppervlak blijven staan en je ze kunt wegvegen voor ze intrekken.
Hoe vaak je moet impregneren hangt af van de steensoort en het gebruik. Als vuistregel geldt: doe een watertest. Druppel een paar druppels water op de steen. Trekt het water binnen een minuut in, dan is het tijd om te impregneren. Parelt het water nog op, dan is de bescherming nog goed. In drukke ruimtes zoals een keuken is impregneren eens per jaar of eens per twee jaar een realistisch interval.
Aanbrengen doe je op een schone, droge vloer. Breng het middel aan met een kwast, spons of microvezeldoek, laat het kort intrekken en wrijf de rest weg voordat het aandroogt. Laat daarna het middel goed uitharden, meestal 24 uur, voor je de vloer weer belast.
Vlekken verwijderen uit natuursteen
Verse vlekken pak je het beste meteen aan: dep ze op met een schone doek en wrijf niet, want dan wrijf je de vlek verder in de steen. Gebruik daarna een pH-neutrale reiniger en spoel na.
Zit de vlek er al in, dan is een speciale vlekkenverwijderaar voor natuursteen de eerste stap. Welk middel werkt, hangt af van het type vlek. Vette vlekken (olie, boter) reageren goed op een ontvetter voor steen. Organische vlekken (wijn, thee, fruit) zijn soms te behandelen met een poultice: een pasta van absorberend poeder en een schoonmaakproduct die je op de vlek smeert, laat drogen en weghaalt. Dit is een techniek die steenspecialisten ook professioneel toepassen.
Steensoort bepaalt de aanpak
Niet elke natuursteen vraagt hetzelfde. Dit zijn de belangrijkste verschillen op een rij:
- Marmer en kalksteen: gevoelig voor zuur, krast relatief snel. Vraagt extra voorzichtigheid met reinigingsmiddelen en regelmatig impregneren.
- Graniet: hard en minder poreus dan marmer. Robuuster in gebruik, maar zuur en schuren zijn ook hier slecht.
- Leisteen: kan gelaagd zijn; schoonmaken met veel water werkt soms door tot tussen de lagen. Gebruik vochtige, niet doorweekte dweilen.
- Travertijn: heeft van nature poriën en kleine gaatjes. Goed impregneren is hier extra belangrijk om te voorkomen dat vuil zich nestelt in de openingen.
Dagelijks en wekelijks onderhoud: een praktisch schema
Dagelijks vegen of stofzuigen voorkomt dat zand en stof het oppervlak krassen. Zand werkt als schuurpapier onder je schoenen en beschadigt het oppervlak sneller dan je denkt. Een zachte borstel of een stofzuiger zonder harde opzetstukken is genoeg.
Wekelijks dweilen met een pH-neutrale reiniger houdt de vloer fris. Gebruik zo weinig mogelijk water: een vochtige dweil is beter dan een natte. Poelen water op de vloer trekt in de naden en kan op den duur voegschade veroorzaken.
Een goede basis is dus: dagelijks vegen, wekelijks vochtig dweilen met het juiste middel, en eens per jaar of twee jaar impregneren. Zo doe je de meeste schade al voor. Twijfel je over de steensoort of over een hardnekkige vlek, dan is een gespecialiseerde steenhersteller de betrouwbaarste hulp, voor de vlek of het probleem groter wordt.
